Krzyżak – Nowiny Horynieckie

krzyzak

Krzyż usytuowany jest na polach, w Nowinach Horynieckich, niedaleko Niwek Horynieckich, przy prywatnym terenie. Napis na nim, po Polsku, to nieznacznie zmodyfikowana formułka modlitewna, związana z drogą krzyżową: Kłaniamy Ci się Panie Jezu Chryste i błogosławimy Tobie, żeś przez krzyż i mękę swoją odkupił świat. A oto napis na krzyżu:

Kłaniamy Ci się Panie Jezu Chryste
żeś przez krzyż odku…

Zmiłuj się nad nami

1863

Napis jest urwany, bo krzyż jest klejony jakimś szarym klejem, który pewnie zakrył część napisu. Nie ma to większego znaczenia, bowiem napis po pierwszym wersie, od razu wskazuje na związek z drogą krzyżową. Krzyż ten, przed wojną stał na ostatnim skrzyżowaniu, gdzie kończyła się wioska, a nieopodal był folwark na Niwach. Można by ten krzyż zostawić i uznać za anonimowy, gdyby nie pewne szczegóły. Otóż na podstawie krzyża, jest wyrytych mnóstwo krzyżyków, a także zarysów liter. Czy był to jakiś chuligański wybryk miejscowych, czy może miało to związek z tym, że może to być mogiła, a każdy krzyżyk to nieboszczyk? Inskrypcja, która na nic konkretnego nie mówi i data, mogą wskazywać na jakąś zarazę w wiosce. Od miejscowych można się dowiedzieć, że co jakiś czas w wiosce pojawiała się jakaś zaraza, tyfus, czerwonka czy inne dopusty. Nawet około 20 lat temu w samym Horyńcu mieliśmy panującą epidemię żółtaczki. Kwestia występowania różnych epidemii we wioskach, nie jest dokładnie w naszym regionie opisana. Często mogły to być lokalne, małe zarazy, ale dla wioski miało to związek z gniewem bożym, więc często stawiono na pamiątkę ustąpienia, a zarazem jako podarunek, by zaraza już nie wróciła.