Krzyż z 1939 roku – Gorajec

gorajec skrz

Krzyż ten stoi na ostrym zakręcie w Gorajcu, nieopodal sławnego lokalnego Zielarza. Jest to dość niezwykły okaz, bowiem możemy na nim zaobserwować, jak zanika inskrypcja. Kawałek po kawałeczku odpadają z niego płaty kamienia, zacierając ślad o jego historii. Po starannym oczyszczeniu z farby, okazało się, że ocalał element napisu, który można zrekonstruować, bowiem jest to część klasycznej formułki, po Ukraińsku, jaką dawano na krzyże:

Zbaw Panie lud Twój i błogosław dziedzictwu Twemu

Trudno domniemać, co było jeszcze na tej tablicy, być może fundator. Najważniejsze, czyli data, jest na dole podstawy, wyryta w bardzo finezyjny sposób:

1939

Sam krzyżyk uległ też zniszczeniu, dlatego jak widać, miejscowi betonem przylepili jego górną część. Krzyż ma bardzo ciekawe zdobienia, bowiem zamiast Tytułu i skrótów, ma ozdobne gwiazdki. Część z tablicą jest także ciekawie ozdobiona. Warto tutaj nadmienić, że figura ma bardzo charakterystyczną bryłę i styl, co wskazuje na konkretnego kamieniarza, który wykonywał takie rzeźby. Oczywiście jest to szablon, i podobne można też znaleźć na cmentarzach.

Obecnie mamy tutaj skrzyżowanie, stąd można błędne uważać, że był to krzyż przydrożny. Jednak żeby znaleźć jego prawdziwe przeznaczenie, trzeba się cofnąć w czasie, gdy był stawiany. Okazuje się wtedy, że przed wojną, nie było tej drogi. Natomiast były tutaj gęsto, obok siebie gospodarstwa. To nakazuje zaklasyfikować ten krzyż jako prywatny przydomowy, zapewne dziękczynny. Zazwyczaj gospodarze stawiali takie krzyże, gdy zostały wysłuchane modlitwy. Gorajec był dużą wioską, stąd było tutaj minimum kilkanaście krzyży.