Archiwa kategorii: Krzyż Metalowy

Basznia Górna – krzyż z rurek

metal

Lokalizacja

Krzyż znajduje się w Baszni Górnej. Stoi po południowo-zachodniej stronie drogi, około 500 metrów przed cmentarzem w Podlesiu.

Opis Obiektu

Krzyż z metalowych rurek, wbity w betonową podstawę. Jest raczej nową fundacją. Stoi przy drodze w pola, być może w tym miejscu stał kiedyś stary drewniany krzyż, który zastąpiono trwalszym materiałem.

Łówcza – metalowy polny krzyż

lowce

Lokalizacja

Krzyż stoi na polu przy drodze, która prowadzi z Narola do Łówczy. Jedzie się tam szlakiem, jadąc od przysiółka Narola – Krupiec. Wjeżdżamy na górę nieopodal Doliny Mochanata, i gdy wyjedziemy na pola łówczańskie, po prawej stronie kilkaset metrów od lasu, z którego wyjedziemy, znajdziemy ten krzyż.

Opis obiektu

Jest to metalowy krzyż, posadowiony na podstawie kamiennej. Obok leży druga podstawa kamienna, co wskazywało by na to, że stał tutaj kiedyś kamienny krzyż, ale nie dotrwał do naszych czasów. Ciekawostka – nieopodal był duży dół żwirowy.

Gorajec – Krzyż w ruinie

krdo

Krzyż ten znajduje się przy drodze między Dąbrówką a Gorajcem, mniej więcej w połowie drogi między tymi dwiema wioskami. Na pierwszy rzut oka wydaje się mało ciekawy, ale okazuje się, że stoi on w miejscu, gdzie stał starszy kamienny krzyż. Jego szczątki leżą obok niego. Widać na nich tylko kilka liter, ale wygląda to na element Troparionu.

Był to polny krzyż, który stał przy drodze. Gdy go postawiono, jeszcze nie było Dąbrówki, a droga obok tego krzyża lekko skręcała. Obecnie stoi on po drugiej stronie drogi z tego względu, że naprostowano ją. Zapewne podczas wojny uległ on zniszczeniu i ktoś z okolicy postanowił postawić w tym miejscu krzyż metalowy.

ruins

Rudka – Szczątki krzyża na szlaku

rudka

Ten krzyż stoi na polach Rudki. Kiedyś były to rozległe pola, dziś krzyż stoi na ścianie lasu przy niebieskim szlaku. Najłatwiej znaleźć go jadąc od drogi Horyniec-Brusno, gdzie niebieski szlak idzie od cerkwi i przecina tę drogę, kierując się polami w kierunku bunkrów z punktu oporu Brusno Nowe. Gdy miniemy kolejne bunkry i będziemy mieć za sobą najmniejszy z nich ukryty w lasku, jedziemy szlakiem w kierunku ostatniego bunkra z amboną na polach. Droga będzie skręcać brzegiem lasu, a my powinniśmy mieć interesujący nas bunkier w oddali na polach na „godzinie drugiej”. Tak namierzymy ten mało komu znany obiekt. Napisy ma po Polsku, ale tylko częściowo. Zachował się element inskrypcji, reszta odpadła, albo została odbita. Możemy tylko zrekonstruować powszechną na Rudczańskich krzyżach formułę:

Ten krzyż postawiono na chwałę Boga

Rudka była etnicznym ewenementem przed wojną, była praktycznie czysto Polską wioską w regionie. Mieszkał tam tylko jeden Ukrainiec. Stąd mamy tutaj tylko Polskie krzyże. Ten jeszcze w latach 70tych cały stał na tych polach. Obok rosły stare lipy i dywan barwinków. Ludzie często przy tym krzyżu odpoczywali, bowiem przed wojną były tutaj duże pola, a ten krzyż dawał cień. Zapewne wiekowe lipy zostały powalone i zniszczyły oryginalny kamienny krzyż. Ktoś zakopał obok szczątki i postawił nowy metalowy.

Krzyż z kogutem – Nowe Sioło

sielo kog

Krzyże stoją na skrzyżowaniu w Wielkim Lesie, drogi głównej z Podemszczyzny do Nowego Sioła. Na drewnianym krzyżu można odczytać tylko napis:

Fundator 1948

Z krzyżem tym wiąże się legenda, o byłym właścicielu majątku Nowego Sioła. Gnoiński postanowił wybrać się na polowanie do Wielkiego Lasu, niestety zabłądził. Był głodny, wyczerpany i zrezygnowany, ale nagle z oddali usłyszał pianie koguta. Udał się w tamtym kierunku i znalazł się na nieistniejącym już przysiółki Chotylubia – Hrymaki. Na pamiątkę tego wydarzenia, postawił drewniany krzyż kogutem w lesie. Niestety krzyż był nietrwały i ponowiono go w 1948 roku. Następnie w latach 80tych, za nim, postawiono bardziej trwały metalowy krzyż z kogutem na szczycie. Krzyż ten jest niezwykłym rarytasem w regionie. Nie mamy zbyt wielu starych drewnianych krzyży. Na tym zachowała się do dziś jeszcze drewniana figurka Chrystusa.

Krzyż Na Chwałę Bożą na Siole – w Horyńcu

kr met hor

Krzyż stoi na Siole, przy drodze, gdzie jest wlot bocznej dróżki prowadzącej z tunelu pod torami kolejowymi i wchodzącej w zakręt drogi asfaltowej.

Obecnie jest to krzyż metalowy, ma tabliczkę z napisem po Polsku:

Zbaw Lud Twój Panie 1989 r

Pierwotnie stał tutaj krzyż kamienny, też Polski, ale przed rokiem 1989-tym uległ zniszczeniu. Jego szczątki leżą obok tego krzyża. O tym, że pierwotnie był też kamienny, świadczy podstawa, w którą jest wbity metalowy krzyż. Ze szczątków można odczytać już zatarty napis:

Na Chwałę Bożą

Co pozwala nam uznać, że stał tutaj krzyż dziękczynny, ustawił go zamożny Polski gospodarz z Sioła. Przed wojną była to droga główna, obecna trasa jest wytyczona po wojnie. Kiedyś droga główna biegła trasą: Z centrum Horyńca prosto, aż do kapliczki, tutaj ostro zakręcała w stronę tunelu pod torami. Tuż przed tunelem, droga skręcała w stronę Nowin Horynieckich i to przy tej drodze, zapewne na skrzyżowaniu z jedną z wylotowych z gospodarstwa fundatora, stał ten krzyż.

Krzyż Poniatowskiego – Nowiny Horynieckie

hdr nowiny (10)

Duży metalowy krzyż, stoi na pagórku, w okolicy kaplicy na wodzie w Nowinach Horynieckich. Na sobie ma tabliczkę po polsku z napisem:

Ku Chwale Boga i Ojczyzny ks. Józef Poniatowski

Ostatnim Polskim dowódcą wojskowym przed rozbiorami, który miał spektakularne sukcesy, był Jan III Sobieski. Zaznaczył się on w Nowinach i jest w wiosce kapliczka postawiona na jego cześć. Wydawało by się, że dopiero Piłsudski dorównał Sobieskiemu geniuszem wojskowym, ale między tymi dwiema niezwykłymi osobistościami, umieścić należy księcia Józefa Poniatowskiego, który żył w czasach Napoleona. W 1809 roku, gdy trwała wojna polsko – austriacka, Poniatowski ze swoim wojskiem kolejno zdobywał: Lublin, Sandomierz i 20 maja Zamość. Kolejnym punktem docelowym przemarszu był Lwów, który został zdobyty 27 maja. Dzięki temu oswobodził Galicję, a Napoleon szykował się na wyprawę na Moskwę. Prowadząc swe wojska z Zamościa do Lwowa, przejeżdżał przez Nowiny Horynieckie. Mieszkańcy wioski mieli zgotować radosne powitanie wojsku. Zapewne zatrzymał się tutaj na postój, ponieważ było tutaj dużo źródeł. Co postanowili upamiętnić mieszkańcy Nowin drewnianym krzyżem. Podczas wojny, Rosjanie zniszczyli krzyż, ale mieszkańcy Nowin postawili nowy w tym samym miejscu, z metalu.

Poniatowski był wybitnym dowódcą wojskowym, to na nim wzorował się Józef Piłsudski. Poniatowski był odznaczony wieloma orderami, był kawaletem maltańskim, oraz dla niektórych niestety masonem. Zapewne przez swoją działalność w wysokich europejskich strukturach wolnomularskich, obecnie jest nieco pomijany jako bohater narodowy. Tymczasem to między innymi dzięki niemu, potem mogło wybuchnąć powstanie listopadowe (29 listopad 1830) i cały czas żyły w ludziach dążenia wyzwoleńcze. Kto wie, co osiągnąłby Józef Piłsudski, gdyby nie miał takiego wzoru jak Poniatowski…