Archiwa kategorii: Lubaczów

Podlesie – krzyż w Sucholesie

krzyżwolks

Lokalizacja

Najbliżej tego krzyża znajduje się wioska Podlesie, ale najłatwiej do niego trafić jadąc z Baszni Górnej z przysiółka Malce. Wjeżdżamy tam w asfaltową drogę leśną i po około dwóch kilometrach po lewej stronie przy starym dębie zobaczymy ten krzyż.

Opis Obiektu

Sucholas to nieistniejąca dziś wioska. Ten krzyż jest jednym z niewielu śladów po tej wiosce. Pierwotnie w tej okolicy było centrum wioski i skrzyżowanie dróg. Krzyż wygląda na ponowiony. To stara tradycja w tych okolicach, gdzie stare drewniane krzyże zastępuje się nowymi. Krzyż ma na środku coś w rodzaju oszklonej małej kapliczki, gdzie za szybką widać figurkę św. Antoniego.

Podlesie – drewniany krzyż w lipach

podl

Lokalizacja

Krzyż ten można znaleźć w centrum Podlesia przy drodze, która prowadzi w kierunku pastorówki i kościoła, który usytuowany jest kilkaset metrów dalej.

Opis Obiektu

Krzyż ma na sobie daty: 1928 – 1998 – wskazywało by to na postawienie nowego krzyża w miejscu starego z 1928 roku w 70 rocznicę postawienia. Krzyż ten ma oszkloną szafkę z figurką ukrzyżowanego Chrystusa w środku. Ponieważ Podlesie przed wojną było niemiecką wioską (Reichau), być może jest to krzyż postawiony przez Niemców.

Borowa Góra – Kapliczka Symeona

kapliczka borowa center

Lokalizacja

Kapliczka usytuowana jest na początku wioski Borowa Góra, przy drodze między gospodarstwami.

Opis Obiektu

Kapliczkę wybudował Symeon Łys w 1926 roku,  gdy spłonęło jego gospodarstwo. Inna wersja mówi, że gospodarz nie życzył sobie, by ktoś inny się w tym miejscu kiedykolwiek wybudował, dlatego postawił kapliczkę. Obecnie kapliczka obita jest deskami po remoncie w latach 80tych, pierwotnie składała się z drewnianych grubych bali. Na szczycie ma wetknięty metalowy krzyż, dach pokryty blachą. Po bokach ma dwa oszklone okienka. Pierwotnie w kapliczce stał krzyż, który teraz jest w kościele w Borowej Górze. Obecnie w środku znajduje się malowany obraz Matki Boskiej z dzieciątkiem. Odprawiane są tutaj majówki.

Borowa Góra – Kapliczka Dopiry

kapliczka borowa

Lokalizacja

Kapliczka stoi przy drodze na końcu Borowej Góry po prawej stronie, jadąc w stronę granicy.

Opis Obiektu

Kapliczka została wybudowana w połowie 19 wieku przez Jana Dopira, pierwotnie była drewniana. Jan miał dwoje dzieci, niestety kłóciły się one o majątek, chcąc zażegnać spór, podzielił majątek na pół i na środku granicy pola postawił tę kapliczkę. Gruntowny remont kapliczka przeszła w 1953 roku, następny 50 lat później. Jej wyposażenie sukcesywnie zmieniało się.

Borowa Góra – Kapliczka na Gwozdach

borowa

Lokalizacja

Jedziemy z Borowej Góry w las w kierunku granicy. Po około 2 kilometrach zobaczymy po prawej stronie kamienny krzyż i znak kierujący do kapliczki. Niecały kilometr dalej, po prawej stronie znajdziemy tę kapliczkę.

Opis Obiektu

Przed wojną nie było tutaj lasu jak teraz, tylko pola i przysiółek Kumanów. Ponieważ mieszkańcy mieli daleko do kościoła, postanowili wybudować sobie kapliczkę w 1914 roku. Budowali ją, jaki i potem modlili się tutaj, Polacy i Ukraińcy. Pierwsza kapliczka była drewniana, potem mieszkaniec Baszni (Furgała) wymurował nową. Był tutaj obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, ale po odnowieniu został przeniesiony do kościoła w Borowej Górze. Były tam też obrazy Jezusa i Maryi, ale też zostały odnowione i przeniesione do kościoła w obawie przed ich kradzieżą. Kapliczka została odnowiona w 1974 roku. Poniżej filmik pokazujący kapliczkę, jej wnętrze i okolicę:

Huta Kryształowa – Czerwona Figura

czerwona figura

Lokalizacja

Krzyż stoi na skrzyżowaniu dróg w lesie, nieopodal nieistniejącej wioski Sieniawka. Najłatwiej tu dotrzeć jadąc z Baszni ku Hucie Kryształowej. Około kilometra przed Hutą skręcamy w lewo w leśną drogę asfaltową. Jadąc ponad kilometr dotrzemy w końcu do skrzyżowania, gdzie znajdziemy ten krzyż.

Opis Obiektu

Miał tu stać bardzo stary krzyż, który zapewne został ponowiony. Według starszych mieszkańców w miejscu tym zawsze straszyło, dlatego postanowiono postawić krzyż, by złe moce odstraszyć. Nie wiadomo, dlaczego wybrano do tego kolor czerwony.

Basznia Dolna – Krzyż Grzegorza i Marii

basznia frus

Krzyż stoi przy drodze w Baszni Dolnej, między stacją kolejową, a przejazdem kolejowym. Ma aż na pięciu tablicach inskrypcje. Zaczynając od frontu, tablica górna i dolna z fundatorem. Górna niestety została ostrzelana i można się tylko domyślać, co tam pisze, istnieje duże prawdopodobieństwo, że brzmiała ona tak:

Ten krzyż postawiono na chwałę Pańską

Fundator Grzegorz i Maria Frys

Po lewej stronie mamy skrótowo opisany Troparion Podwyższenia Krzyża

Zbaw Panie lud Twój i błogosław dziedzictwu Twemu

A na prawym boku znajdziemy Troparion Pokłonu Krzyżowi:

Krzyżowi Twojemu kłaniamy się Władco, i święte Twoje zmartwychwstanie wysławiamy

Z tyłu, jest praktycznie już szczątkowa data, można tylko domniemać, na podstawie zarysu cyfr:

Rok 1889

Krzyż bardzo ucierpiał podczas wojny, bo widać na krzyżu ślady po kulach. Za figurą leżą szczątki starego krzyżyka. Miał on piękną ludową płaskorzeźbę Chrystusa. Na bokach ramion były ozdobne sześcioramienne kwiatki. Są też zdobienia w postaci dwóch rombów na dolnych bokach, które można znaleźć na wielu krzyżach z tego okresu.

Mimo uszczerbków spowodowanych przez wojny, figura ta jest bardzo atrakcyjna. W Baszni mamy stosunkowo niedaleko siebie dwa krzyże, które ufundował Grzegorz Frys. Śmiało można powiedzieć, że był to zamożny gospodarz, skoro było go stać na takie fundacje i dodatkowo nie zadowalał się czymś szablonowym. Niemal na całym areale oddziaływania ośrodka kamieniarskiego w Bruśnie, dominuje Troparion Podwyższenia Krzyża, jako swoiście klasyczna formułka ochronna. Tutaj w Baszni mamy dwa krzyże, które dodatkowo mają inny Troparion. Na obecną chwilę, tylko w Dziewięcierzu możemy znaleźć tego typu inskrypcję.

Basznia Dolna – Krzyż Grzegorza

basznia1

Krzyż stoi w Baszni Dolnej, mniej więcej w środku wioski, przy drodze na ostrym zakręcie, stosunkowo niedaleko piekarni.

Ma on bardzo rozbudowaną inskrypcję. Także jego wielkość wskazuje na to, że fundator musiał być zamożny. Z przodu mamy skrót od klasycznej formułki, oraz fundatora:

Zbaw Panie lud Twój i błogosław dziedzictwu Twemu

Ufundował ten krzyż Grzegorz Frys

1868

Z przodu ozdobiony jest dodatkowo wyrytym krzyżem, tytułem na górnej belce i na bocznej skrótami imion boskich. Z tyłu też jest inskrypcja w starocerkiewnym. Oprócz niej, na górnej części są klasyczne skróty, a na samym dole skrzyżowane gałązki:

Krzyżowi Twojemu kłaniamy się Władco, i święte Twoje zmartwychwstanie wysławiamy

Ten Troparion Pokłonu Krzyżowi, nie jest zbyt popularną formułką modlitewną, którą dawano na krzyże. Grzegorz Frys musiał mieć jakieś swoje indywidualne wymagania, by tego typu formułka pojawiał się na krzyżu. Drugi krzyż w Baszni z taką modlitwą stoi niedaleko i także Grzegorz jest jego fundatorem. Można przypuszczać, że nieopodal miał swoją posesję i na rozwidleniu dróg wystawił ten krzyż.

Krzyż „z Ogórków” – Piastowo

piastowwo

Krzyż stoi przy drodze relacji Lubaczów – Horyniec, w okolicy wioski Piastowo. Jest tutaj droga polna, która prowadzi do Borowej Góry. Przed wojną był tutaj mały przysiółek Młodowa, o nazwie Ogórki (Ohirki). Wioska osadzona przy strumieniu Wisznia, miała być zamieszkała przez Ukraińców, którzy wystawili ten krzyż. Najprawdopodobniej miał on chronić wieś przed zarazą. Krzyż został odnowiony, gdy do Lubaczowa przyjechał papież Jan Paweł II. Po krzyżyku widać, że był on dorabiany, zapewne pierwotny uległ zniszczeniu. Niestety figura nie posiada napisów.

Krzyż mogilny – Basznia Dolna

krzyz basza

Krzyż stoi przy drodze relacji Basznia – Horyniec po jej południowej stronie. Pierwotnie stał w innym miejscu w tej okolicy. Nieopodal są tory kolejowe i tam na polu stał ten krzyż. Ma on wygląd typowy dla starych krzyży mogilnych, więc można przypuszczać, że na tych polach była jakaś stara mogiła. Niestety w latach 70tych, zarządcom PGRu w Baszni przeszkadzał i kazano go przenieść obok krzyża przy drodze, na przeciw osiedla PGR.

Przed wojną w tej okolicy było skrzyżowanie kilku dróg. Można było jechać drogą główną z Baszni do Horyńca, ale też wiodły tędy drogi przecinające z przysiółków Jusyki do Sołotwiny.