Archiwa kategorii: Doliny

Doliny – krzyż Iwana Fila

fil

Lokalizacja

Krzyż najprościej odnaleźć, jadąc z wioski Doliny trasą rowerową ku Nowemu Lublińcowi. Trzeba przejechać ponad kilometr, mijając dwa kamienne krzyże po prawej stronie na skraju lasu. Potem jedziemy aż do miejsca, gdzie droga nieznacznie zacznie opadać. Tam po lewej stronie będziemy mieć trzeci kamienny krzyż, zaraz za nim w dole są małe mokradła, jedziemy kilkaset metrów dalej. Wypatrujemy w okolicy zakrętu po prawej stronie tuż przy drodze kamiennego krzyża, otoczonego trzema starymi lipami.

Inskrypcja

Front

Zbaw Boże lud Twój, i błogosław dziedzictwo Twoje

Tył

Ten krzyż postawił Iwan Fil
w roku 1921 DN 16 M 5

Opis Obiektu

Obecnie w tej okolicy rośnie las, ale przed wojną były tutaj rozległe pola i gospodarstwa, które były rozlokowane na przysiółkach Dubiny i Żar. Zapewne jeden z gospodarzy przysiółka Dubiny, Iwan Fil, wystawił na skrzyżowaniu dróg, zapewne na swoim polu tę kamienną figurę. Pierwotnie rosnąć tutaj musiały wokół krzyża cztery lipy, ale do dziś dotrwały trzy. Sam krzyż zasługuje na miano niezwykłego, bowiem tego typu krzyży przydrożnych się praktycznie nie spotyka. Krzyżyk na tej figurze ma bardzo ładną formę, stylizowaną na skamieniałe drewno. Niezwykły obiekt, z trzema dorodnymi lipami, w zaciszu leśnym, jest sporą atrakcją dla pasjonatów regionu.

Krzyż ten jeszcze w lecie tego roku (2014) był zaniedbany, brudny, ale dzięki działaniom Gminy Cieszanów i „kamiennego ramienia” Stowarzyszenia Folkowisko, odzyskał blask. Działania jakie przy nim podjęto to: czyszczenie, odgrzybianie, konserwacja oraz stabilizacja podłoża.

fila krzyż

Doliny – krzyż przy mokradłach

trzeci doliny

Lokalizacja

Krzyż najprościej odnaleźć, jadąc z wioski Doliny trasą rowerową ku Nowemu Lublińcowi. Trzeba przejechać ponad kilometr, mijając dwa kamienne krzyże po prawej stronie na skraju lasu. Potem jedziemy aż do miejsca, gdzie droga nieznacznie zacznie opadać. Tam po lewej stronie zaczną się mokradła, przed nimi tuż przy drodze na małym wzniesieniu stoi ten krzyż.

Inskrypcja

Zbaw Panie lud Twój

i błogosław dziedzictwo Twoje
1887

Opis obiektu

Figura ta ma mało spotykaną sylwetkę, jest bardzo smukła, na bokach najniższej kondygnacji są wykute ozdobne romby. Sam krzyżyk ma bardzo ładną ludową formę.

Na starych przedwojennych mapach ten krzyż stoi przy bocznej drodze, która prowadziła do przysiółka File. Przypuszczalnie mieszkał tam gospodarz o nazwisku Fil i zapewne miał swoje pole w tych okolicach. Być może to on postawił ten krzyż. Z inskrypcji nie można wyczytać nic szczególnego, bowiem mamy tam tylko datę i występującą niemal na każdym krzyżu formułkę modlitewną. Po dacie możemy wywnioskować, że figura została wystawiona w konkretnym celu. Często wtedy występowały różne zarazy w tym regionie, być może krzyż ten ma związek z uzdrowieniem albo ominięciem gospodarza panującej w regionie zarazy. Ponieważ krzyż stoi na wylocie drogi na polach z dala od zabudowań, można przypuszczać, że był to typowy krzyż polny, używany szczególnie wtedy, gdy ksiądz święcił pola.

Krzyż ten jeszcze w lecie tego roku (2014) był zaniedbany, brudny, ale dzięki działaniom Gminy Cieszanów i „kamiennego ramienia” Stowarzyszenia Folkowisko, odzyskał blask. Działania jakie przy nim podjęto to: czyszczenie, odgrzybianie, konserwacja oraz stabilizacja podłoża.

dolinyy

Doliny – Krzyż Makuszkowa

dolin2

Lokalizacja

Krzyż znajduje się w okolicy wioski Doliny. Aby do niego trafić, trzeba wjechać drogą, która stanowi element trasy rowerowej, biegnącej skrajem lasu w kierunku Starego Lublińca. Mijamy pierwszy przystanek trasy rowerowej i koło 100 metrów dalej, tuż za krzyżem w brzozach znajdziemy interesujący nas obiekt.

Inskrypcja

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwo Twoje

1848 dnia 1go czerwca

Napis z tyłu, w tłumaczeniu mogą się znaleźć błędy:

Wystawił Feodorom Makuszkow

Opis Obiektu

Inskrypcja jest napisana w języku staro-cerkiewno-słowiańskim, co utrudnia jej odczytanie. Na tablicy z przodu inskrypcja niestety w połowie odpadła, ale od razu widać że jej pierwsza część to znany nam Troparion. Pod nim było coś napisane, ale praktycznie nie da się tego odczytać. Na samym dole dość wyraźnie widać datę: 1848 dnia 1go czerwca – 4 w roku może być inną cyfrą, gdyż jest zamazana, natomiast 1 z miesiąca przedstawiona jako długa ukośna kreska może mieć inne znaczenie. Z tyłu krzyża mamy bardzo ciekawy wzorek zygzakowaty. Natomiast na tylnej tablicy napis w staro-cerkiewno-słowiańskim, który trudno jednoznacznie przetłumaczyć, zapewne jest to fundator o nazwisku Makuszkow.

Krzyż ten ma na sobie wyrytych sporo różnych napisów, oraz krzyżyków, co nakazuje przypuszczać, że mógł być postawiony na pamiątkę pokonania jakiejś zarazy. Z drugiej strony rok 1848 – kilka tygodni po zniesieniu pańszczyzny nakazuje domyślać się, czy jego wystawienie nie miało jakiegoś związku z pańszczyzną.

Jest to bardzo ciekawy obiekt, bardzo stary, ma niespotykany kształt i wzornictwo, nawet mimo uszkodzeń stanowi dużą gratkę dla pasjonatów kamieniarki bruśnieńskiej. Przed wojną w okolicy były tylko pola, łąki i mokradła. Krzyż ten jeszcze w lecie tego roku (2014) był zaniedbany, brudny, ale dzięki działaniom Gminy Cieszanów i „kamiennego ramienia” Stowarzyszenia Folkowisko odzyskał blask. Działania jakie przy nim podjęto to: czyszczenie, odgrzybianie, oraz stabilizacja podłoża. Z powodu jego „kruchości”, niedługo podjęte zostaną zabiegi konserwujące.

doliny2

Doliny – Krzyż w brzozach

zadolince1

Lokalizacja

Krzyż znajduje się w okolicy wioski Doliny. Aby do niego trafić, trzeba wjechać drogą, która stanowi element trasy rowerowej, biegnącej skrajem lasu w kierunku Nowego Lublińca. Mijamy pierwszy przystanek trasy rowerowej i koło 100 metrów dalej przy ścianie lasu dojrzymy ten krzyż.

Inskrypcja

Zbaw Boże lud Twój, i błogosław dziedzictwo Twoje

1923

Opis obiektu

Przypuszczalnie ten krzyż stał w innym miejscu, to dlatego, że zaraz obok stoi drugi z 1848 roku na fundamencie. Nakazuje to przypuszczać, że ten jest przeniesiony z okolicy, może z pól. Obecnie mamy po stronie krzyża rozległy las, ale przed wojną były tutaj bardzo duże łąki i mokradła. Po wywiezieniu Ukraińców w Akcji Wisła, okolica opustoszała i zniknęły z powierzchni ziemi takie przysiółki jak Zadolińce, Dubiny, czy Żar. Sam krzyżyk niestety został zniszczony i ocalały tylko jego trzy górne ramiona. Obecnie rozbity krzyż został zastąpiony nowym „z odzysku”. Sposób rycia napisów na tym krzyżu wskazuje na to, że osoba, która go kupiła, postanowiła sama sobie wyryć taki napis. Zazwyczaj napisy jakie kuli kamieniarze łatwo rozpoznać po tym, że są głębokie i mają ładną czcionkę. Nakazuje to domniemać, że był to krzyż przydrożny na polu jednego z gospodarzy, który w swojej intencji go wystawił.

Krzyż ten jeszcze w lecie tego roku (2014) był zaniedbany, brudny, ale dzięki działaniom Gminy Cieszanów i „kamiennego ramienia” Stowarzyszenia Folkowisko, odzyskał blask. Działania jakie przy nim podjęto to: czyszczenie, odgrzybianie, konserwacja oraz stabilizacja podłoża.

dolinyst