Antyczne krzyże – Brusno Nowe

cer brus

W Bruśnie Nowym, obok cerkwi, zachowały się tylko dwa krzyże. Zapewne, są one krzyżami cmentarnymi, z nieistniejącego przy cerkiewnego cmentarza. Jeden z nich, leży pod cerkwią, a drugi, w tym samym miejscu, jest oparty o ścianę.

Napisy na nich, są zamazane przez czas. Szczególnie, nie można odczytać napisów na tym, leżącym pod cerkwią. Oparty o ścianę, jest też nieco zniszczony. Mimo to, można odczytać z jego górnej części, starocerkiewne skróty, które oznaczają:

Jezus Nazarejczyk Król Judei

Jezus Chrystus

Zwycięzca

Miejsce straceń stało się Rajem Bożym

Pod tymi starocerkiewnymi skrótami, mającymi znaczenie opisane powyżej, mamy ciąg zamazanych znaków, i na samym dole, bardzo niewyraźnie trzy litery, które mogą być datą. Wydaje się to nieprawdopodobne, ale są tam zarysy, mogące być rokiem 1702. Tak starego krzyża, nie spotkamy nigdzie indziej. Są to przypuszczenia, naznaczone marginesem błędu, ze względu na rok rocznie zanikający napis.

Jeden z tych krzyży, zapewne stał na południowej stronie cerkwi, na starych rysunkach widać obok tej świątyni samotny krzyż. Drugi z nich, stał zapewne w tym miejscu, w którym stoi ten oparty o ścianę. A to dlatego, że jest tam kamienna podstawa. Na wzór płyty nagrobnej z Radruża, musiał zostać tutaj złożony, ktoś wybitnie ważny, dla lokalnego społeczeństwa. To dlatego, że w miejscu, gdzie była wschodnia ściana prezbiterium, uważana za najświętszą i najbardziej reprezentacyjną.

Warto zająć się tymi dwoma obiektami, z jednego prostego powodu. Otóż w Starym Bruśnie, cerkiew drewniana została postawiona w 1716 roku, a najstarszy kamienny krzyż przy niej, powinien być z 1734 roku. Tutaj w Bruśnie Nowym, niektórzy, datują cerkiew, nawet na 1676, czyli niedługo po Tatarskim najeździe z 1672, kiedy to prawdopodobnie, stara cerkiew, stała w całkiem innym miejscu, oddalonym około kilometra i została spalona. Jeżeli mamy świątynie starszą niż ta z Brusna Starego, to krzyże tutaj mogą również być starsze.